Tôi có người bạn được chẩn đoán viêm khớp dạng thấp và điều trị nhiều tháng nhưng có lúc bớt lúc nặng, đến cuối cùng thì được nghi ngờ nhiễm giun lươn gây biến chứng phổi và đột ngột bệnh trở nặng rồi mất.

Xin cho biết bệnh nhiễm ký sinh trùng giun sán cũng gây nhiều biến chứng nặng? (Trần Nguyễn Nguyên – Long An).

Bệnh do ký sinh trùng gây ra có những đặc thù riêng và cũng được xem như một bệnh lý nhiễm. Từ trước đến nay người ta cứ quan niệm bệnh do ký sinh trùng như giun, sán… không có gì nguy hiểm. Tuy nhiên nhiễm giun lươn như ông nêu, có thể gây nguy hiểm nếu điều trị trễ.

Giun lươn (Strongyloides stecoralis) được mô tả năm 1876 gây rối loạn tiêu hóa, triệu chứng lâm sàng chủ yếu ở da và đường tiêu hóa. Ấu trùng giun lươn giai đoạn 2 sống tự do trong đất sẽ xuyên qua da người tiếp xúc, theo máu di chuyển đến phổi ra phế quản xuống đường tiêu hóa phát triển thành giun cái trưởng thành. Giun sinh trứng rồi trứng biến thành ấu trùng giai đoạn 1 theo phân ra ngoài. Ở ngoài, ấu trùng 1 lại biến thành ấu trùng 2 xâm nhập con người hoặc phát triển trong đất thành con giun trưởng thành.

Tuy nhiên khi cơ thể suy giảm sức đề kháng hoặc thay đổi môi trường ở ruột, ấu trùng 1 có thể phát triển thành ấu trùng 2 rồi xuyên vách ruột vào máu đi khắp nơi hoặc phát triển thành giun lươn trưởng thành ở ruột non. Chính đều này làm cho bệnh lý nhiễm giun lươn có biến chứng phức tạp, nặng khi nó “ghé thăm” một cơ quan nào đó.

Chúng gây tình trạng dị ứng mạn tính trong cơ thể người bị nhiễm với triệu chứng thường gặp là nổi mề đay, ngứa không rõ nguyên nhân. Khi ấu trùng di chuyển ngoài da sẽ có những đường ngoằn ngoèo, nổi mề đay, bầm máu ở da rải rác ở các chi, thân mình kèm theo sốt, ói, nhức đầu.

Giun lươn mạn tính sẽ gây đau bụng ở bất cứ vùng nào, có thể tiêu chảy, ngứa hậu môn tương tự như bệnh giun kim. Ngoài ra ở phổi bệnh nhân còn biểu hiệu ho, viêm phổi, đôi khi áp xe phổi. Ở khớp là viêm đa khớp, đau cơ. Ở những cá thể suy giảm miễn dịch, bệnh biểu hiện nặng và gây biến chứng nguy hiểm như sốc nhiễm trùng (do vi khuẩn E.coli, Klebsiella, Pseudomonas), viêm màng não, viêm phổi…

Bệnh giun lươn hay tái phát trên bệnh nhân dùng thuốc kháng sinh, corticoid, thuốc ức chế miễn dịch.

BS.CKII. Đặng Minh Trí